Thi Trần Đại Nghĩa: Tránh mất điểm và chuẩn bị ngày thi
Con tính đúng mà vẫn mất điểm, chuyện này xảy ra với hầu hết học sinh lớp 5, từ đọc sót chữ “không” đến quên đổi phút sang giờ. Tin tốt là những lỗi này sửa được, vì con đã biết cách làm, chỉ cần thêm thói quen kiểm tra. Bài này chỉ ra 5 lỗi phổ biến và cách sửa từng loại.
5 lỗi phổ biến nhất
Ghi rõ con sai ở đâu để chọn cách sửa. Thay vì ghi “bất cẩn”, hãy ghi “bỏ sót chữ không trong câu hỏi” rồi tập cho con khoanh từ đó trước khi làm. Chẳng hạn bài cho thời gian bằng phút mà hỏi giờ: con tính đúng 90 nhưng quên đổi thành 1,5 giờ. Lỗi không nằm ở phép tính mà ở một dòng đơn vị.
- Bỏ sót từ phủ định, điều kiện hoặc mốc thời gian.
- Dùng đúng phép tính nhưng sai hoặc thiếu đơn vị.
- Chọn đáp án gần đúng vì dừng trước bước suy luận cuối.
- Hiểu từ tiếng Anh theo nghĩa quen nhưng sai trong ngữ cảnh.
- Dồn quá nhiều phút cho một câu và không kiểm tra phần còn lại.
Cách sửa từng loại lỗi
Sau khi chữa, cho con thử câu cùng dạng nhưng đổi dữ kiện. Nhờ con nói lại điều cần kiểm tra trước khi nộp bài.
- Đọc đề: khoanh yêu cầu và gạch điều kiện thay đổi đáp án.
- Đơn vị: viết đơn vị ở dữ kiện và đáp số.
- Suy luận: hỏi “đã trả lời đúng điều đề hỏi chưa?”.
- Từ vựng: đoán theo câu, đối chiếu hình hoặc dữ kiện.
- Thời gian: đánh dấu và quay lại thay vì đứng yên quá lâu.
Những việc kiểm tra trong 3 phút cuối
Tập kiểm tra ngay từ các bài ngắn ở nhà để con quen trước ngày thi.
- Còn câu nào bỏ trống không?
- Có câu hỏi “không đúng”, “nhiều nhất”, “ít nhất” không?
- Phép tính và dấu có được chép đúng không?
- Đáp số tự luận có đơn vị và câu trả lời chưa?
- Phần viết có đúng số câu, đúng chủ đề và soát chính tả chưa?
Phản hồi sao cho con muốn sửa
Bắt đầu bằng điều con làm đúng, chỉ ra chi tiết bị bỏ sót và giao một bước tiếp theo. Tránh nói “sao con lúc nào cũng cẩu thả”.
Ví dụ: “Con chọn đúng phép tính. Bây giờ mình nhìn lại đơn vị phút và giờ, rồi đổi trước khi tính nhé.”
Đáp án này gần đúng, nhưng còn thiếu một bước suy luận. Con thử kiểm tra điều kiện cuối cùng nhé.
Chia thời gian và xử lý câu bị kẹt
Cách làm ba lượt
Mốc chuyển lượt phải được luyện trước. Khi một câu vượt mốc thời gian đã thống nhất mà chưa có hướng, con nên đánh dấu và đi tiếp. Ví dụ ở nhà, con đặt đồng hồ 20 phút cho lượt một. Hết giờ mà câu 7 vẫn bí, con khoanh tròn số 7 rồi sang câu 8. Lúc quay lại, con thường thấy hướng ngay vì đầu đã tỉnh.
- Lượt 1: làm câu nhận ra cách ngay, đánh dấu câu cần quay lại.
- Lượt 2: xử lý câu nhiều bước, dùng loại trừ hoặc sơ đồ.
- Lượt 3: rà câu trống, từ phủ định, phép tính, đơn vị và phần viết.
Chia thời gian theo cấu trúc
Không có một bảng phút cố định cho mọi năm. Khi có thông báo, phụ huynh cùng con ghi thời lượng chính thức và chia thành mốc giữa phần, mốc chuyển phần, phút kiểm tra.
Trong bài luyện, nếu một phần luôn thiếu phút, xem lỗi do kiến thức, đọc chậm hay sa vào câu khó trước khi ép con làm nhanh.
- Kiểm tra kỹ những câu con đã biết cách làm.
- Không bỏ phần có thể kiếm điểm ổn định.
- Giữ 5–10% tổng thời gian để rà tùy cấu trúc.
Khi con bị kẹt ở một câu
Nhắc con đọc lại yêu cầu và viết điều đã biết. Nếu vẫn chưa tìm được cách làm, đánh dấu rồi chuyển câu.
Ở nhà, dùng đồng hồ để con tự theo dõi. Không cần nhắc từng phút hoặc giục con liên tục.
Câu này đang lấy nhiều thời gian. Con đánh dấu, làm câu tiếp theo con biết cách giải rồi quay lại nhé.
Chuẩn bị tối hôm trước và sáng ngày khảo sát
Tối hôm trước
Không thử món ăn, thuốc bổ hoặc lịch sinh hoạt mới. Một buổi tối bình thường giúp con ổn định hơn một buổi ôn muộn. Ví dụ tối hôm trước, cả nhà ăn cơm như mọi ngày, con xếp giấy tờ vào túi rồi đi ngủ lúc 9 rưỡi. Sáng ra không ai phải cuống. Một mẹ trong nhóm lớp kể: tối hôm trước con tự xếp giấy tờ, đặt hai báo thức rồi đi ngủ sớm — sáng ra cả nhà thong thả.
- Đối chiếu họ tên, số báo danh, phòng và điểm khảo sát.
- Xem giờ phải có mặt, tuyến đường và thời gian dự phòng.
- Xếp giấy tờ cùng dụng cụ trong một túi cố định.
- Đặt hai báo thức, đi ngủ theo giờ quen.
- Dừng học sớm; chỉ xem danh sách kiểm tra hoặc sổ lỗi rất ngắn nếu con muốn.
Sáng ngày thi
Người lớn giữ giọng bình tĩnh. Tránh hỏi liên tục công thức hoặc nhắc tỷ lệ chọi trên đường đến điểm thi. Cứ bình tĩnh đi.
- Thức dậy đủ sớm để không vội.
- Ăn sáng món quen, uống nước vừa đủ.
- Kiểm tra túi bằng danh sách, không kiểm tra theo trí nhớ.
- Rời nhà theo thời gian dự phòng.
- Đến đúng khu vực, làm theo hướng dẫn của cán bộ.
Ba điều con nhớ trong phòng thi
Nếu gặp câu lạ, con có thể hít chậm, đọc lại yêu cầu và tìm dữ kiện chắc chắn. Một câu khó không quyết định toàn bộ bài. Dặn con một câu ngắn trước giờ thi: “Câu nào khó thì đánh dấu, làm câu dễ trước” — nhiều con mất điểm oan chỉ vì đứng quá lâu ở một câu. Bỏ qua tạm thời cũng được.
- Đọc hướng dẫn tô hoặc ghi đáp án trước khi làm.
- Làm câu con biết cách giải trước, đánh dấu câu cần quay lại.
- Chừa thời gian kiểm tra câu trống, từ khóa và đơn vị.
Con cứ làm từng câu một. Gặp câu khó thì đánh dấu, mình quay lại sau.
Sau khi kết thúc
Đón con đúng điểm đã hẹn và hỏi trước về sức khỏe, không hỏi ngay “làm được bao nhiêu”. Nếu con muốn kể, lắng nghe; nếu con chưa muốn, cho con nghỉ.
Không nên dò đáp án liên tục trong nhóm phụ huynh khi chưa có nguồn rõ ràng. Kết quả chính thức sẽ có kênh công bố riêng.
- Ăn uống và nghỉ ngơi.
- Ghi lại sự cố cần phản ánh nếu có bằng thông tin khách quan.
- Giữ nguyên giấy tờ cho đến khi hoàn tất quy trình tuyển sinh.
Trước khi làm theo
Trước khi làm theo, phụ huynh đối chiếu thông tin tuyển sinh với thông báo của Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa và Sở GD&ĐT TP.HCM. OnThiTDN gợi ý lịch học và cách chữa bài; mốc thời gian và điều kiện cụ thể theo văn bản từng năm.
Bài viết từ kinh nghiệm đồng hành cùng phụ huynh; mốc lịch và thủ tục cần đối chiếu thông báo chính thức của năm thi.
Đọc xong, cho con thử ngay một bài ngắn
Kiến thức trong bài này sẽ chắc hơn khi con làm thử rồi xem lại lỗi sai. Bài kiểm tra ngắn miễn phí cho biết con đang yếu phần nào để chọn đúng bài luyện tiếp theo.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao phân biệt bất cẩn và chưa hiểu?
Hỏi con trước đã. Nhờ con giải thích cách làm rồi thử câu tương tự với dữ kiện khác. Nếu con chưa giải thích được, hãy xem lại phần kiến thức cần dùng.
Có nên trừ điểm ở nhà vì thiếu đơn vị?
Chấm đúng, nói nhẹ. Nên chấm đúng tiêu chí nhưng phản hồi bằng bước sửa cụ thể, không dùng điểm để phạt.
Danh sách kiểm tra có làm con chậm không?
Chậm lúc đầu thôi. Ban đầu có thể chậm vài phút, sau luyện đều sẽ giúp giảm thời gian sửa sai và tăng độ chắc chắn.
Con kiểm tra rồi mà vẫn sót lỗi thì sao?
Hỏi cách con làm. Xem con kiểm tra bằng cách đọc lại hay làm lại. Nhờ con che đáp án, tính lại một dòng rồi mới so; lỗi sót thường lộ ra ở bước này.
Con làm đúng ở nhà mà đi thi vẫn sai thì vì sao?
Do khác môi trường. Thường vì ở nhà con làm không bấm giờ, có người nhắc và được tra lại. Cho con làm bài ngắn có hẹn giờ, không gợi ý giữa chừng, rồi so lỗi hai môi trường mới thấy khác biệt.
